Portfel (💼)

Pełna konfiguracja majątku.

Pasek sumy i zakładki

Portfel służy do zarządzania: tu edytujesz wartości, dodajesz konta i patrzysz na projekcję. Wielka wartość netto należy do Pulpitu — żeby nie pokazywać dwa razy tej samej liczby, na górze Portfela jest tylko slim pasek sumy: mała kwota netto + klikalne pigułki Inwestycje / Aktywa / Dług (oraz Zysk), każda otwiera arkusz z wyjaśnieniem. Reszta strony jest w trzech zakładkach (Pozycje / Aktywa / Projekcja).

Soczewki majątku

Pod paskiem sumy jest przełącznik soczewki — decyduje, co wlicza się do wartości netto, plus pasek udziału klas majątku:

• Całkowity — wszystko − zobowiązania (to samo, co na Pulpicie).
• Inwestycyjny — to, co buduje wolność: konta inwestycyjne + gotówka + nieruchomość na wynajem. Bez aktywów rzeczowych (auto, sprzęt) i nieruchomości, w której mieszkacie — bo te nie fundują emerytury. FIRE liczy się z tej soczewki.
• Płynny — tylko szybko dostępne: gotówka + notowane papiery (bez IKE/IKZE/ PPK i nieruchomości).

Pasek pod kwotą pokazuje skład majątku w danej soczewce: konta inwestycyjne, gotówka, nieruchomości, aktywa rzeczowe. To „skąd to się bierze" na jeden rzut oka.

Pozycje

Dodawanie z katalogu instrumentów zależnego od kraju (przełącznik w Ustawieniach). Uniwersalne — ETF, akcje, fundusze, krypto, złoto, gotówka, kredyt, „Inne" — są wszędzie, a konta podatkowe zależą od rynku:

• 🇵🇱 Polska: IKE, IKZE, PPK, PPE, obligacje (EDO/COI/OTS/ROR/ROS), lokata, konto oszczędnościowe.
• 🇩🇪 Niemcy: Depot, Riester, Rürup, bAV.
• 🇬🇧 Wielka Brytania: ISA, LISA, Junior ISA, SIPP, GIA.
• 🇺🇸 USA: 401(k), Traditional IRA, Roth IRA, HSA, 529, brokerage.
• 🇫🇷 Francja: PEA, PER, assurance-vie, Livret A, CTO.

Nazw kont nie tłumaczymy (to terminy prawne). W danym kraju nie widać kont innych krajów. Pola zależą od typu instrumentu.

Edycja pozycji obejmuje: wartość, wpłatę docelową, cel, stopę (oprocentowanie / zwrot), ratę, okres, datę wykupu oraz kategorię (do której grupy należy). Można też pozycję usunąć oraz zmienić jej kolejność na liście (przyciski „w górę / w dół" w edycji). Przy większej liczbie pozycji nad listą pojawia się wyszukiwarka (po nazwie, tickerze lub typie konta).

W szczegółach pozycji (po dotknięciu wiersza) — gdy uzbiera się co najmniej dwie miesięczne migawki — widać mini-wykres wartości w czasie wraz ze zmianą od początku historii.

Wiele ETF-ów i alokacja

Każdy ETF/akcję prowadź jako osobną pozycję (zamiast jednej zbiorczej), nadając jej ticker (np. SWRD, CSPX) i alokację docelową (%). W arkuszu kategorii (po dotknięciu wiersza na pulpicie) widać wtedy dla każdego ETF-u alokację bieżącą vs docelową i drift — czyli o ile odjechałeś od planu (podpowiedź do rebalansu). Wartości wpisujesz ręcznie z konta maklerskiego (brak live cen); waluta notowania to tylko etykieta — cała matematyka jest w PLN.

Typ konta i instrument

W edycji pozycji wybierasz typ konta (IKE, IKZE, PPK, PPE, OIPE, zwykłe, bank/lokata) i instrument (ETF, akcje, obligacje, fundusz, krypto, gotówka). Typ konta to „wrapper podatkowy" — po jego wyborze GrapeVest auto-wypełnia roczny limit wpłat i pokazuje (dla edukacji) podatek przy wypłacie oraz wiek wypłaty kwalifikowanej. Limit możesz nadpisać ręcznie. Niezgodny instrument (np. ETF na PPK) jest oznaczany ostrzeżeniem.

Wybór konta wpływa na projekcję netto: IKE/PPK/PPE/OIPE bez podatku, IKZE 10% od całości (+ ulga PIT pokazana osobno), zwykłe konto Belka 19% od zysku — patrz Jak liczymy. Dla IKZE zaznacz JDG, jeśli rozliczasz wyższy limit z działalności.

Kryptowaluty (widok natywny)

Pozycja z instrumentem krypto ma własny widok — pokazuje to, czym krypto jest naprawdę, a nie jak „lokata":

• Podstawy holdingu — widoczne zawsze, także w trybie prostym (to fundament: bez nich nie wiadomo „ile mam"): ilość trzymanych jednostek w pełnej precyzji (dla Bitcoina dodatkowo w satoshi), kurs teraz, średnia cena zakupu, włożony kapitał oraz wartość bieżąca i zysk/strata (kwota + %).
• W trybie Zaawansowanym dochodzi analityka: karta kursu spot (PLN/EUR/USD + zmiana 24h i mini-wykres), udział w portfelu, wynik zrealizowany oraz — jeśli prowadzisz — historia transakcji.

Ilość trzymanych jednostek widać też wprost na liście portfela (np. 0,03 BTC pod nazwą), bez wchodzenia w szczegóły.

Dodawanie też jest natywne dla rynku: zamiast pól „lokaty" (wartość, stopa zwrotu, cel) formularz pyta o monetę (Bitcoin/Ethereum od razu, w szablonie „Kryptowaluty" — wybór z listy), ilość lub kwotę zakupu — brakującą wartość GrapeVest wylicza z bieżącego kursu (np. 4 000 zł ÷ kurs BTC = ilość). Kwota zakupu staje się kapitałem pozycji, więc zysk/strata liczy się od pierwszego dnia. Pól „zakładana stopa zwrotu" i „cel" przy krypto nie ma — wycena idzie z kursu, nie z prognozy.

W edycji wpisz ilość oraz symbol w polu Ticker (np. BTC, ETH). Po rozpoznaniu symbolu GrapeVest pobiera aktualny kurs z CoinGecko i przelicza wartość pozycji (ilość × kurs). Bez sieci używana jest ostatnia znana/wpisana wartość. Szczegóły i prywatność: Jak liczymy.

Pozycja bez wpisanej ilości. Jeśli pozycja krypto ma wartość i kapitał, ale nigdy nie dostała ilości (np. wpłaty zapisane bez dostępu do kursu), aplikacja nie pokazuje już mylącego „0 BTC ≈ 0 sats": ilość jest wyliczana jako wartość ÷ kurs i oznaczana znakiem ≈. Przy pierwszym uruchomieniu z dostępem do kursu ta wyliczona ilość zostaje zapisana w pozycji (jednorazowe samouzupełnienie) — od tej pory wycena podąża za rynkiem jak przy ręcznie wpisanej ilości.

W trybie Zaawansowanym w edycji pojawia się historia transakcji — dodajesz kolejne zakupy/sprzedaże (data, ilość, cena/szt.). Wtedy ilość, średnia cena (ważona) i wynik zrealizowany liczą się z transakcji, a nie z ręcznie wpisanej ilości. Po wybraniu daty puste pole ceny wypełnia się kursem monety z tego miesiąca (live dla bieżącego, archiwum dla przeszłych) — możesz je nadpisać. Oprócz kupna/sprzedaży jest też typ Nagroda (staking/airdrop): dokłada jednostki z kosztem nabycia 0 zł (polska praktyka podatkowa), więc obniża średnią cenę zakupu. Po otwarciu kategorii Krypto u góry widać pasek aktualnych kursów posiadanych monet (cena + zmiana 24h) — bez wchodzenia w pozycję.

ETF i akcje (jednostki + kurs jak w krypto)

ETF-y i akcje działają tą samą drogą co krypto: w edycji wpisujesz liczbę jednostek, a opcjonalnie symbol Stooq (np. cspx.uk) do żywego kursu. Po podaniu symbolu GrapeVest pobiera notowanie ze Stooq (darmowe, bez klucza) i przelicza je na PLN po kursie NBP, więc w szczegółach widać: ile masz jednostek, kurs teraz, średnią cenę zakupu i wynik. Liczbę jednostek widać też wprost na liście portfela (np. 12 SWRD).

Mapowanie z gołego tickera bywa zawodne (Xetra/LSE), dlatego kurs pobieramy tylko gdy podasz symbol Stooq albo ticker z sufiksem rynku (np. cspx.uk). Bez tego — albo bez sieci — wartość pozostaje ręczna (nic się nie zeruje). To wzbogacenie, nie zależność.

Ta sama ścieżka działa już przy dodawaniu: formularz ETF/akcji ma opcjonalne pola ticker, liczba jednostek i kwota zakupu. Gdy ticker ma sufiks rynku i kurs jest dostępny, wartość startowa liczy się jako jednostki × kurs (w walucie z selektu, przeliczonej po NBP), a kwota zakupu zostaje kapitałem. Bez tickera formularz działa klasycznie (ręczna wartość).

Pole tickera ma wyszukiwarkę: zacznij pisać nazwę, ticker albo ISIN (np. „S&P 500", „VWCE"), a podpowiedzi z wbudowanego katalogu popularnych ETF-ów i akcji (UCITS, GPW, USA) ustawią za Ciebie symbol Stooq, walutę notowania i nazwę pozycji. Katalog jest lokalny (bez sieci) — każdy ticker można też wpisać ręcznie.

Złoto i metale szlachetne (waga × próba × kurs)

Szablon Złoto / metale nie jest już „lokatą z 4% stopy" — przy dodawaniu podajesz to, co naprawdę masz w ręku:

• Metal — złoto, srebro, platyna lub pallad,
• wagę w gramach (waga surowa przedmiotu),
• próbę — z listy typowych prób z odpowiednikiem karatowym (999,9 = 24 kt sztabki i monety bulionowe; 585 = 14 kt biżuteria itd.),
• cenę zakupu — staje się kapitałem pozycji (zysk/strata liczy się od niej).

Zamiast wpisywać wagę ręcznie możesz wybrać produkt z katalogu bulionowego (sztabki 1 g–100 g, Krugerrand, American Eagle, Liść Klonowy, Wiener Philharmoniker, Orzeł Bielik…) — waga i próba ustawią się same. Katalog zna niuans monet 22-karatowych: Krugerrand waży 33,93 g brutto, ale zawiera równo ~1 oz czystego złota. Gdy podasz cenę zakupu, formularz pokaże też premię ponad wartość kruszcu (marżę dealera) — informacyjnie; wycena pozycji zawsze liczy się od wartości kruszcu.

GrapeVest liczy z tego gramy czystego kruszcu (waga × próba/1000) i wycenia je na żywo: złoto po kursie NBP (oficjalna cena 1 g złota próby 1000, publikowana raz na dzień roboczy), a srebro, platynę i pallad ze spotu Stooq (USD za uncję trojańską, przeliczone po kursie NBP na zł/g). Wartość pozycji aktualizuje się przy starcie aplikacji, jak przy krypto i walutach; offline nic się nie zeruje (zostaje ostatnia wycena).

W szczegółach pozycji widać: wagę i próbę, czyste gramy, kurs NBP za 1 g (z datą publikacji), cenę zakupu oraz zysk/stratę; na liście portfela — gramy czystego kruszcu pod nazwą (np. 31,1 g). Pól „zakładana stopa zwrotu" i „cel" przy metalach nie ma — w projekcji wartość jest płaska (nie zgadujemy, o ile złoto urośnie).

Dokupujesz złoto co miesiąc? Wpłata na pozycję złota we wpisie miesięcznym rozlicza się gramami, jak przy krypto: gramy = kwota ÷ cena NBP z tego miesiąca (dla miesięcy przeszłych — z archiwum NBP). Zakup zapisuje się w historii pozycji, więc ilość, średnia cena zakupu i wynik są spójne; ponowny zapis miesiąca nadpisuje zakup, nie dublując go.

Obligacje skarbowe detaliczne (per seria)

Szablony EDO / COI / TOS / OTS / ROR / ROS nie są już „lokatą ze stałym procentem". Przy dodawaniu podajesz: liczbę obligacji (szt. × 100 zł), datę zakupu, oprocentowanie 1. okresu z listu emisyjnego oraz — dla rodzajów indeksowanych — marżę ponad inflację. Wartość liczy silnik obligacji:

• rok 1 po stopie z emisji, lata 2+ = CPI (GUS) + marża (deflacja → sama marża),
• EDO/TOS/ROS/ROD: kapitalizacja roczna; COI: wypłata odsetek co rok; ROR/DOR: wypłata co miesiąc (wypłaty to gotówka „do kieszeni", nie wzrost wartości pozycji),
• między okresami odsetki naliczają się liniowo po dniach — wartość rośnie codziennie, jak w tabelach odsetkowych emitenta.

W szczegółach pozycji widać: oprocentowanie bieżącego okresu (z numerem okresu), narosłe odsetki, wypłacone odsetki, najbliższe zdarzenie (kapitalizacja / wypłata / wykup) oraz opłatę przy wcześniejszym wykupie dziś (stawka za sztukę wg serii, nigdy wyższa niż narosłe odsetki). W edycji (tryb zaawansowany) możesz doprecyzować założoną inflację dla miesięcy, których nie ma jeszcze w tabeli GUS, i stawkę opłaty wykupu.

Pozycje obligacyjne są pomijane we wpisie miesięcznym — dokupienie w innym miesiącu to inna seria (inne oprocentowanie 1. okresu), więc dodajesz ją jako nową pozycję z katalogu. Uproszczenie: ROR/DOR liczone są po stopie z zakupu (stopa referencyjna NBP nie ma darmowego źródła do przeglądarki).

Nadchodzące przychody (kalendarz)

Na dole zakładki Pozycje pojawia się (gdy jest co pokazać) karta „Nadchodzące przychody (12 mies.)": wypłaty odsetek COI/ROR, wykupy obligacji z kwotą wykupu oraz zapadalności lokat i innych pozycji z datą wykupu — posortowane po dacie, z sumą całości.

Rozłóż wpłatę (rebalansing bez sprzedaży)

Gdy ustawisz udziały docelowe (%) na pozycjach, na karcie Rozłóż wpłatę (zakładka Pozycje) od razu widać drift: dla każdej pozycji pasek z bieżącym udziałem względem celu i etykieta przeważone / niedoważone (gdy odchylenie ≥ 2 p.p.) — czyli gdzie portfel się rozjechał, jeszcze zanim podasz kwotę. Po wpisaniu kwoty GrapeVest podpowiada, ile dorzucić do każdej pozycji, żeby zbliżyć portfel do strategii — w pierwszej kolejności do niedoważonych. To rebalansing przez dopłatę, bez sprzedaży (zero zdarzeń podatkowych). Sugestie respektują roczne limity IKE/IKZE danej osoby: jeśli konto jest blisko limitu, nadwyżka trafia tam, gdzie się mieści (pozycja dostaje plakietkę „limit konta"), a nierozdzielona reszta jest pokazana wprost. Bez ustawionych udziałów karta się nie pojawia.

Import od domu maklerskiego

Na górze zakładki Pozycje jest wyeksponowana karta „Importuj z domu maklerskiego". Kreator prowadzi krok po kroku: wybierasz brokera, wgrywasz eksport (CSV/XLSX) lub wklejasz dane, a GrapeVest rozpoznaje format, dopasowuje tickery/giełdy i tworzy pozycje w walucie bazowej. Rozpoznawane automatycznie: XTB, Trading 212, Interactive Brokers, DEGIRO, mBank eMakler; pozostałe (PKO, ING, BOŚ/bossa, Alior, Santander, Revolut i inne) — z przewodnikiem i ręcznym mapowaniem kolumn. Wszystko na Twoim urządzeniu (E2E). Pełny opis: Import od domu maklerskiego.

Właściciel i „na czyj cel"

Każdej pozycji i aktywu możesz przypisać właściciela (jedno z dwóch kont zarządzających albo „wspólne") oraz beneficjenta („na czyj cel" — np. dziecko, albo „brak"). Właściciel steruje przełącznikiem osób na Pulpicie, a beneficjent — podsumowaniem „Dla {dziecko}" (majątek odkładany na cel danej osoby, niezależnie od tego, kto formalnie go posiada).

Wypłaty, sprzedaż, wykup

W edycji pozycji inwestycyjnej jest przycisk „Wypłać / sprzedaż". Podajesz kwotę (lub zaznaczasz „cała pozycja" — pełen wykup); dla pozycji walutowej wpisujesz kwotę w jej walucie, z podglądem równowartości w PLN.

Wartość pozycji maleje o tę kwotę, a koszt nabycia (do liczenia zysku) — proporcjonalnie. Opcją „Dodaj do gotówki" przerzucasz wypłaconą kwotę do aktywa „Gotówka" (utworzymy je, jeśli nie istnieje). To intuicyjny sposób na sprzedaż krypto, wcześniejszy wykup obligacji czy wypłatę z konta.

Aktywa poza portfelem

Nieruchomości, działki, gotówka, pojazdy, sprzęt, kolekcje — dodawanie, edycja, usuwanie. Każde aktywo ma klasę (gotówka / nieruchomość / rzeczowe), a edytor pokazuje pola właściwe dla klasy:

• Gotówka — gdzie trzymana (konto / oszczędnościowe / lokata / w domu / waluta), poduszka finansowa.
• Nieruchomość — sposób użytkowania (główne / wynajem / działka) i wzrost %/rok (niski domyślny — bez zakładania 8%).
• Rzeczowe (auto, sprzęt, kolekcja) — deprecjacja %/rok (wartość maleje w projekcji; kolekcje płaskie). Bez tickera i stopy zwrotu.

Możesz powiązać aktywo z kredytem (auto ↔ leasing, dom ↔ hipoteka) — w wierszu zobaczysz wtedy kapitał własny („wartość · do spłaty · Wasze"). Wartość netto i tak liczy oba osobno; powiązanie służy czytelności.

Gotówkę możesz prowadzić na dwa sposoby: jako pozycję w portfelu (gdy traktujesz ją jak część planu) albo jako aktywo poza portfelem (zwykła rezerwa na koncie).

Waluty obce

Walutę wybierasz już przy dodawaniu pozycji lub aktywa — obok pola wartości. Domyślnie jest to PLN; możesz przełączyć na USD, EUR, GBP, CHF i inne.

Podajesz kwotę w wybranej walucie, a GrapeVest przelicza ją na PLN po bieżącym kursie NBP (tabela A). Pod polem od razu widzisz równowartość „≈ … zł". Kurs odświeża się przy starcie aplikacji; w wierszu pozycji widać kwotę w walucie oraz przeliczenie na złote.

Przykład: Bitcoin kupiony za euro możesz prowadzić w euro albo wpisać po prostu jego równowartość w złotych. Pozostałe obliczenia (wartość netto, projekcje, FIRE) operują już na kwotach w PLN.

Najbliższe wykupy

Lista pozycji z datą zapadalności (np. drabinka obligacji).

Projekcja wartości

Prognoza dla jednego wybranego horyzontu (2 / 5 / 10 / 20 lat — przełącznik na górze), więc tabela nie ucieka w bok. Nagłówek „Razem za…" sumuje wartości netto. Każdy wiersz ma plakietki typu konta i podatku, wartość na horyzoncie oraz założenia (dziś · stopa/r). Listę można grupować po osobie lub typie konta. Wartość netto liczona wg typu konta (IKE bez podatku, IKZE 10% + ulga PIT osobno, zwykłe Belka 19%) — metodę opisuje rozdział Obliczenia.